Een oude volkslegende De legende
De zotten van Wies
Waarom heten de Wiezenaars zotten? Het antwoord ligt eeuwen terug, in een spotverhaal van de buren uit Herdersem.
01 De volkslegende
Over de Dender gestuurd
Zo gaat het verhaal. Honderden jaren geleden was Herdersem al een druk bevolkt dorp. Waar nu Wieze ligt, lagen toen alleen uitgestrekte weiden.
-
De verbanning
Wie in Herdersem "zot" werd bevonden, werd naar de weiden aan de overkant van de Dender gestuurd. Terugkeren mocht niet: de verbannen zotten moesten er als veehoeder aan de slag.
-
De gekkenkolonie
Na verloop van tijd groeide op die weiden een kleine kolonie. De zotten trouwden onder elkaar en kregen kinderen. Volgens de spottende legende stamt heel Wieze van hen af, en zo kregen de Wiezenaars hun bijnaam: de Zotten van Wieze.
02 De geuzennaam
Van spotnaam naar geuzennaam
Het verhaal begon als een belediging van de buren. Maar de Wiezenaars hebben de naam door de eeuwen heen overgenomen en dragen hem met trots. Vooral rond karnaval noemen ze zichzelf de Zotten van Wies, en vieren ze uitbundig feest onder die naam.
03 Het standbeeld
Andries, in inox
Om de spotnaam te vereeuwigen, liet het Karnavalkomitee Wieze in 1992 een standbeeld maken door beeldhouwer Willy De Meester. Het beeld in roestvrij staal stelt een nar voor en heet Andries. Het staat op het pleintje voor het Ontmoetingscentrum in de Schoolstraat.
Bij elk feest wordt rond Andries traditioneel een glas Andriesjenever gedronken.
04 Wies Karnaval
Een van de oudste stoeten
In 1974 blies een groep vrienden van de toenmalige jeugdclub 71 Volt de naoorlogse Wieskarnaval nieuw leven in. Oude documenten tonen wel aan dat de cavalcade van Wieze een van de oudste van het land is.
Wat Wies Karnaval uniek maakt: in de grote stoet lopen alleen groepen uit het eigen dorp mee. Geen gastgroepen van buitenaf. De groepen bouwen samen hun praalwagens en halen hun ideeën uit wat er in het dorp gebeurt, of uit het plaatselijke erfgoed.
De tweede zondag van de vasten
Een vast ritme
Het karnavalsweekend duurt vier dagen, van vrijdag tot Zotte Maandag, rond de tweede zondag van de vasten. Meestal is dat twee weken na de krokusvakantie. Het jaar ervoor volgt een vaste vorm.
-
November
De opening van het karnavalsjaar
Rond 11 november start het karnavalsjaar in café Den Dikken Eik. Het Bestuur Zot Va Wies schenkt gratis jeneverkes, daarna volgt een kroegentocht.
-
Januari
De prinsenverkiezing
Tijdens een verkiezingsshow strijden de kandidaten om de titel. Wie wint, regeert als Prins of Prinses Karnaval over de Wiezese zotten.
-
Vrijdag
De opening van het weekend
Het karnavalsweekend begint met de aanstelling van Prins Karnaval. De zot geeft zijn scepter door aan de nieuwe prins, en vanaf dan regeert de zotheid.
-
Zaterdag
De kinderstoet
De kleinste zotten trekken als eersten door de straten.
-
Zondag
De grote stoet
Het hoogtepunt. Om 13:33 vertrekt de stoet met praalwagens en honderden verklede figuranten door het dorpscentrum.
-
Zotte Maandag
De popverbranding
Op maandagavond gaat de pop in vlammen op. Zo nemen we afscheid van de winter en van karnaval.
Het hele feest draait op de samenhorigheid binnen de vzw Karnavalkomitee Wieze en de lokale horeca. Het is het moment waarop het dorp zijn spotnaam met de hoogste eer draagt.
Bronnen
- Volksverhalen.be: De Wieze zotten
- HLN: Andries, de zot va Wies, terug op zijn plaats
- HLN: Zot van Wies staat weer te blinken
- HLN: Wies Carnaval viert jubileum
- HLN: Wies Carnaval kan weer bekoren
- De Standaard: Carnaval zit ons ingebakken
- Het Nieuwsblad: Zot van Wies tevreden over zijnen hof
- Het Nieuwsblad: Wieze is zot van carnaval
- Editie Dendermonde: Prins Colin leidt de zotten van Wies
- Gemeente Lebbeke: Karnaval Wies
- Optochtenkalender: Grote optocht Wieze
- Karnavalkomitee Wieze op Facebook
- Verenigingsloket: Karnavalkomitee Wieze vzw